Toetsen en faalangst - Artikel kennisbank Ina Terra

Toetsen en faalangst: wat is het verband?

Inleiding

Toetsen zijn bedoeld om leren in beeld te brengen, maar kunnen bij sommige kinderen spanning oproepen. Zeker wanneer cijfers zwaar wegen of vaak worden besproken, kan er faalangst ontstaan. Voor ouders is het belangrijk te begrijpen hoe toetsen en faalangst met elkaar samenhangen.


Voorbeeld

Je kind weet de stof thuis goed, maar blokkeert tijdens toetsen. Na een toets is er buikpijn, tranen of vermijding. Je vraagt je af: ligt dit aan de leerstof, of gebeurt er iets anders?


De centrale vraag

Wat is het verband tussen toetsen en faalangst, en wat betekent dit voor jouw kind?

Hoofdstuk 1 – Wat is faalangst?

Faalangst is de angst om te falen of tekort te schieten. Bij kinderen kan dit zich uiten in:

  • spanning vóór toetsen
  • blokkeren of dichtklappen
  • vermijdingsgedrag
  • lichamelijke klachten

Het gaat niet om onwil, maar om overbelasting van het systeem.


Hoofdstuk 2 – Waarom kunnen toetsen faalangst versterken?

Toetsen kunnen faalangst versterken wanneer:

  • resultaten sterk worden benadrukt
  • vergelijken centraal staat
  • fouten zwaar voelen
  • het kind zichzelf identificeert met cijfers

De betekenis die aan een toets wordt gegeven is vaak bepalender dan de toets zelf.


Hoofdstuk 3 – Signalen om op te letten

Mogelijke signalen:

  • plots lagere scores dan verwacht
  • perfectionisme of juist opgeven
  • stressklachten rondom toets momenten
  • negatieve zelfspraak (“ik kan dit niet”)

Deze signalen vragen om begrip, geen druk.


Hoofdstuk 4 – Wat doet school bij toets gerelateerde faalangst?

Scholen kunnen:

  • het tempo of de vorm aanpassen
  • extra rust en voorspelbaarheid bieden
  • toetsen in perspectief plaatsen
  • het gesprek aangaan met ouders

Goede afstemming vermindert spanning.


Hoofdstuk 5 – Wat kun je als ouder doen?

Als ouder kun je:

  • het belang van cijfers relativeren
  • focussen op inzet en groei
  • spanning benoemen en erkennen
  • samenwerken met school
  • Veiligheid gaat vóór prestatie.


Tot slot

Toetsen meten vaardigheden, geen waarde. Door faalangst serieus te nemen en toetsen in perspectief te plaatsen, help je je kind om weer ruimte te ervaren om te leren.