- Hoofdstuk 1 – Regulier onderwijs: de basis
- Hoofdstuk 2 – Passend onderwijs: het kader
- Hoofdstuk 3 – Speciaal onderwijs: een andere leeromgeving
- Hoofdstuk 4 – Hoe verhouden deze vormen zich tot elkaar?
- Hoofdstuk 5 – Waarom het onderscheid belangrijk is
- Hoofdstuk 6 – Het gaat niet om het systeem, maar om het kind
Verschil tussen regulier, passend en speciaal onderwijs
Inleiding
De termen regulier onderwijs, passend onderwijs en speciaal onderwijs worden vaak door elkaar gebruikt. Dat zorgt voor verwarring — en soms ook voor onnodige zorgen bij ouders.
Toch betekenen deze begrippen niet hetzelfde. Het onderscheid begrijpen helpt je om beter te zien waar je kind nu staat en welke opties er zijn.
Een herkenbaar uitgangspunt
Je hoort uitspraken als:
- “We bieden passend onderwijs.”
- “Speciaal onderwijs is misschien nodig.”
- “Binnen regulier kan dit niet.”
Maar wat betekent dat concreet voor jouw kind?
De centrale vraag
Wat is het verschil tussen regulier, passend en speciaal onderwijs - en hoe verhouden deze vormen zich tot elkaar?
Hoofdstuk 1 – Regulier onderwijs: de basis
Regulier onderwijs is het standaard, door de overheid bekostigde onderwijs waar de meeste kinderen naartoe gaan.
Kenmerken:
- klassikale groepen
- vaste leerjaren en methodes
- landelijk curriculum
- één leerkracht per groep
Regulier onderwijs is ingericht op het gemiddelde kind binnen een vast tempo.
Hoofdstuk 2 – Passend onderwijs: het kader
Passend onderwijs is geen aparte schoolsoort, maar een wettelijk systeem dat bepaalt hoe ondersteuning wordt geregeld.
Het uitgangspunt:
- elk kind heeft recht op onderwijs dat zo goed mogelijk aansluit
- scholen hebben zorgplicht
- ondersteuning kan binnen regulier of speciaal onderwijs plaatsvinden
Passend onderwijs gaat dus over organisatie en verantwoordelijkheid, niet over één type school.
Hoofdstuk 3 – Speciaal onderwijs: een andere leeromgeving
Speciaal onderwijs is bedoeld voor kinderen die in het reguliere onderwijs, ondanks ondersteuning, niet voldoende tot ontwikkeling komen.
Kenmerken:
- kleinere klassen
- meer begeleiding
- aangepast tempo en aanbod
- meer focus op veiligheid en regulatie
Het is geen ‘zwaardere’ versie van regulier onderwijs, maar een andere leeromgeving.
Hoofdstuk 4 – Hoe verhouden deze vormen zich tot elkaar?
Je kunt het zo zien:
- regulier onderwijs = de standaard leeromgeving
- passend onderwijs = het raamwerk dat bepaalt hoe ondersteuning wordt georganiseerd
- speciaal onderwijs = één van de mogelijke plekken binnen dat raamwerk
Een kind kan:
- in regulier onderwijs zitten met extra ondersteuning
- tijdelijk of langdurig naar speciaal onderwijs gaan
- weer terugstromen naar regulier onderwijs
Hoofdstuk 5 – Waarom het onderscheid belangrijk is
Als je deze begrippen door elkaar haalt:
- lijkt het alsof er maar één route is
- voelt speciaal onderwijs als ‘falen’
- wordt zoeken naar passendheid lastiger
Als je het onderscheid ziet, ontstaat ruimte om breder en rustiger te kijken.
Hoofdstuk 6 – Het gaat niet om het systeem, maar om het kind
Geen enkel systeem is perfect.
Wat telt, is of een kind:
- zich veilig voelt
- tot leren komt
- kan herstellen van spanning
- vertrouwen ontwikkelt
De juiste plek is de plek waar dit het best lukt — nu, in deze fase.
Tot slot
Regulier, passend en speciaal onderwijs zijn geen rangorde.
Ze zijn verschillende manieren om onderwijs te organiseren rond verschillende behoeften.
Door het verschil te begrijpen, kun je beter meedenken, meepraten en keuzes maken —
met het belang van je kind voorop.
In de volgende artikelen kijken we naar:
- TLV en toelating
- particulier onderwijs
- thuisonderwijs
- en hoe je als ouder keuzes maakt