Overprikkeling op school - Artikel kennisbank Ina Terra

Prikkelverwerking en school: waarom de klas zoveel vraagt

Inleiding

Voor veel kinderen is school niet alleen een plek om te leren, maar ook een plek waar het zenuwstelsel continu aanstaat. Geluiden, verwachtingen, tempo, sociale interactie — alles loopt door elkaar heen.

Wat voor het ene kind ‘gewoon’ is, kan voor een ander kind dagelijks topsport zijn.


Een herkenbaar voorbeeld

Je kind doet wat er gevraagd wordt. Zit op zijn plek. Probeert mee te komen.

Maar thuis is het op. Leeg. Over de grens.

Niet omdat school fout is — maar omdat de belasting groter is dan de draagkracht.


De centrale vraag

Waarom vraagt school zoveel van prikkelverwerking, en waarom merken sommige kinderen dit sterker van andere?


Hoofdstuk 1 – De klas is één grote prikkelbron

In een klas komen continu prikkels samen:

  • stemmen en geluiden
  • beweging om je heen
  • visuele drukte
  • sociale signalen
  • instructies die snel wisselen

Het brein krijgt nauwelijks pauze.


Hoofdstuk 2 – Stilzitten vraagt veel regulatie

Stilzitten lijkt rustig, maar is dat niet altijd.

Voor veel kinderen vraagt het enorme interne controle om:

  • niet te bewegen
  • impulsen te remmen
  • aandacht vast te houden

Dat kost energie — zeker als het zenuwstelsel al vol zit.


Hoofdstuk 3 – Tempo en schakelen

School vraagt veel schakelmomenten:

  • luisteren → werken
  • samenwerken → zelfstandig
  • spelen → leren


Voor een gevoelig systeem zijn die overgangen intens.

Elke overgang is opnieuw aanpassen.


Hoofdstuk 4 – Sociale prikkels tellen ook mee

Samenwerken, gezien worden, erbij horen — ook dat zijn prikkels.

Voor sommige kinderen wegen sociale verwachtingen zwaar, zeker als ze:

  • gevoelig zijn
  • veel aanvoelen
  • zich aanpassen

Wat je niet ziet, gebeurt vanbinnen.


Hoofdstuk 5 – Waarom dit niet ‘oplossen’ is met harder oefenen

Meer discipline, meer regels of meer druk lossen prikkelbelasting niet op.

Wat helpt, is begrip, voorspelbaarheid en herstelmomenten.

Niet elk kind kan in dezelfde omgeving hetzelfde laten zien.


Tot slot

Als je begrijpt wat school vraagt van prikkelverwerking, kijk je anders naar gedrag.

Met meer realisme — en minder oordeel.