Sommige kinderen lijken alles tegelijk binnen te krijgen: geluiden, bewegingen, licht, emoties van anderen. Andere kinderen lijken juist weinig te registreren en hebben extra prikkels nodig om ‘aan’ te gaan. Dit verschil heeft alles te maken met sensorische ontwikkeling.
Sensorische ontwikkeling bepaalt hoe prikkels worden waargenomen, gefilterd en verwerkt. Wanneer dit systeem uit balans is, raakt leren sneller vermoeiend of zelfs onmogelijk.
Wat is sensorische ontwikkeling, hoe werkt prikkelverwerking bij kinderen, en waarom is dit zo bepalend voor concentratie en leren?
Sensorische ontwikkeling gaat over:
Het gaat niet om de zintuigen zelf, maar om wat het brein met die informatie doet.
Alles wat een kind leert, komt eerst binnen als prikkel:
Pas daarna kan informatie betekenis krijgen. Wanneer de prikkelverwerking te veel vraagt, komt het denken niet goed op gang.
Een goed werkend sensorisch systeem:
Bij kinderen met een kwetsbare filtering:
Dit wordt vaak gezien als concentratieprobleem, terwijl het een verwerkingsprobleem is.
Bij overprikkeling:
Een kind kan dan:
Dit is geen gedragskeuze, maar een neurologische reactie.
De schoolomgeving vraagt veel van prikkelverwerking:
Voor sommige kinderen is leren daardoor niet zozeer moeilijk, maar uitputtend.
Kinderen verschillen in:
Wat voor het ene kind helpt, kan voor het andere juist extra belasting zijn. Er bestaat geen universele aanpak.
Sensorische ontwikkeling beïnvloedt:
Wanneer dit gebied onder druk staat, raakt het hele systeem sneller uit balans.
Sensorische ontwikkeling:
Ontlasten van prikkels kan meer opleveren dan extra oefenen.
Prikkelverwerking bepaalt hoe toegankelijk leren is. Wanneer het sensorische systeem overbelast raakt, sluit het leerbrein zich af. Door sensorische ontwikkeling serieus te nemen, ontstaat ruimte voor rust, concentratie en groei — precies waar leren op gebouwd is.