Veel ouders vragen zich af waarom hun kind iets nog niet begrijpt, terwijl het wel oefent en zijn best doet. De Zwitserse ontwikkelingspsycholoog Jean Piaget gaf hier al bijna een eeuw geleden een helder antwoord op:
denken ontwikkelt zich niet geleidelijk, maar in sprongen.
Zijn theorie helpt ons nog steeds om gedrag, leerproblemen en ontwikkelingsverschillen bij kinderen beter te begrijpen — juist in een tijd waarin de druk om te presteren hoog is.
Een kind van acht kan vlot lezen en rekenen, maar raakt volledig de weg kwijt bij verhaalsommen of plannen. Een ouder denkt: “Hij kan het toch? Waarom lukt het dan niet?”
Volgens Piaget is dit geen kwestie van onwil of te weinig oefenen, maar van cognitieve rijping.
Wie was Piaget, en waarom helpt zijn theorie ouders vandaag de dag nog steeds om kinderen beter te begrijpen?
Jean Piaget (1896–1980) was een Zwitserse psycholoog en bioloog. Hij bestudeerde niet wat kinderen weten, maar hoe zij denken.
Zijn belangrijkste ontdekking:
Kinderen denken fundamenteel anders dan volwassenen — en dat is geen gebrek, maar een ontwikkelingsfase.
Piaget liet zien dat kinderen:
Wat voor volwassenen logisch lijkt, kan voor een kind letterlijk ondenkbaar zijn.
Volgens Piaget doorlopen kinderen vaste cognitieve ontwikkelingsfasen:
Oefenen helpt alleen binnen wat het brein op dat moment aankan.
Veel leerproblemen ontstaan wanneer:
Piagets theorie helpt om leren weer logisch te maken.
In het onderwijs zie je Piaget terug in:
Maar in de praktijk lopen verwachtingen soms vooruit op ontwikkeling.
Ondanks nieuwe inzichten in breinontwikkeling blijft Piaget relevant omdat hij:
Zijn werk vormt nog steeds de basis van veel onderwijs- en ontwikkelingsmodellen.
Piaget helpt ons herinneren aan iets essentieels:
een kind is niet ‘te traag’ of ‘onvoldoende gemotiveerd’ — het is onderweg in ontwikkeling. Door hier rekening mee te houden, ontstaat ruimte voor leren met minder druk en meer vertrouwen.
Wil je dit verder verdiepen?
In de mini-cursus Ontwikkelingsfasen van Piaget neem ik je stap voor stap mee door alle fases van ontwikkeling.
Je ontdekt wat je in elke fase kunt verwachten, hoe denken en leren zich ontwikkelen en wat dit betekent voor je kind op school en thuis.
De cursus helpt je om gedrag beter te begrijpen, realistische verwachtingen te krijgen en je kind te ondersteunen op een manier die past bij zijn of haar ontwikkelingsniveau.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.