Veel schoolse problemen worden benaderd als leerproblemen, motivatieproblemen of gedragsproblemen. De theorie van Jean Piaget laat iets anders zien: vaak is er sprake van een mismatch tussen wat school vraagt en wat het kind cognitief kan overzien.
Piaget helpt begrijpen waarom leren soms stokt — zelfs bij kinderen die intelligent en gemotiveerd zijn.
Een kind kan de leerstof reproduceren, maar begrijpt niet wat het doet. Het maakt fouten bij toetsen, raakt het overzicht kwijt of blokkeert onder tijdsdruk. De conclusie luidt vaak: “Hij werkt niet goed genoeg.”
Piaget zou zeggen: het denken wordt te abstract gevraagd.
Wat verklaart Piaget over leren op school, en waarom lopen juist schoolse vaardigheden zo vaak vast?
Veel schoolse taken vragen:
Deze vaardigheden horen bij formeel-operationeel denken, terwijl veel kinderen nog concreet denken.
Volgens Piaget:
vóórdat snelheid en automatisering logisch zijn
Wanneer automatiseren te vroeg wordt gevraagd, ontstaat oppervlakkig leren.
Abstracte uitleg werkt alleen wanneer:
Zonder die rijping blijft uitleg woorden zonder betekenis.
Toetsen meten meestal:
Maar meten zelden:
Daardoor lijkt een kind soms “minder te kunnen” dan het werkelijk doet.
Kinderen lopen vaker vast wanneer:
Dit raakt vooral beelddenkers, gevoelige kinderen en laatrijpe denkers.
Piaget pleitte voor onderwijs dat:
Leren ontstaat van binnenuit, niet door forceren.
Piaget laat zien dat leren op school niet alleen gaat over wat een kind weet, maar vooral over hoe een kind denkt. Wanneer onderwijs en ontwikkeling elkaar vinden, ontstaat leren met begrip, vertrouwen en plezier.
Twijfel je of je kind “achterloopt” of gewoon anders ontwikkelt?
In de mini-cursus Ontwikkelingsfasen van Piaget neem ik je stap voor stap mee door alle fases van ontwikkeling.
Je ontdekt wat je in elke fase kunt verwachten, hoe denken en leren zich ontwikkelen en wat dit betekent voor je kind op school en thuis.
De cursus helpt je om gedrag beter te begrijpen, realistische verwachtingen te krijgen en je kind te ondersteunen op een manier die past bij zijn of haar ontwikkelingsniveau.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.