De theorie van Jean Piaget heeft veel duidelijk gemaakt over hoe denken zich ontwikkelt. Toch herkennen veel ouders iets anders: hun kind past niet netjes binnen de fasen, of laat op het ene gebied volwassen denken zien en op een ander gebied juist niet.
Dat betekent niet dat Piaget ongelijk had — het betekent dat zijn theorie niet het hele verhaal vertelt.
Een kind kan diep nadenken over morele vraagstukken, maar raakt volledig vast bij plannen of toetsen. Of een kind begrijpt complexe systemen, maar struikelt over basisvaardigheden. Volgens Piaget “klopt” dat niet helemaal — volgens de praktijk gebeurt het voortdurend.
Wat verklaart Piaget niet, en waarom is dit juist belangrijk bij kinderen die anders denken, leren of voelen?
Piaget baseerde zijn theorie op:
Neurodiversiteit was in zijn tijd nog nauwelijks in beeld.
Veel kinderen laten een asynchroon profiel zien:
Piagets fasen houden hier weinig rekening mee.
Bij kinderen met bijvoorbeeld:
loopt ontwikkeling vaak anders dan gemiddeld. Fasen overlappen, verschuiven of ontwikkelen zich ongelijk.
Piaget richtte zich vooral op:
Maar:
hebben enorme invloed op denken en leren — en blijven buiten zijn model.
In de praktijk zie je dat kinderen:
Piagets theorie beschrijft mogelijkheden, geen garanties.
Piaget blijft waardevol wanneer je:
Dan ontstaat een rijker en menselijker beeld van ontwikkeling.
Piaget gaf ons taal om te begrijpen hoe denken groeit. Neurodiversiteit laat zien hoe veelzijdig en uniek die groei kan zijn. Door beide perspectieven te verbinden, ontstaat ruimte voor onderwijs en opvoeding die werkelijk aansluit bij het kind.
Wil je meer weten over neurodiversiteit? Bekijk dan de artikelen over neurodiversiteit hier.
En ben je op zoek naar meer uitleg rondom de ontwikkelingsfasen? Dan is de mini-cursus Piaget's ontwikkelingsfasen misschien iets voor jou.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.