Veel ouders herkennen dit: je kind oefent, krijgt uitleg en doet zichtbaar zijn best — en tóch lijkt het niet te landen. Dat kan frustrerend zijn, voor het kind én voor jou. Volgens Jean Piaget is dit vaak geen kwestie van inzet of intelligentie, maar van cognitieve rijping.
Sommige vaardigheden zijn pas mogelijk wanneer het brein er klaar voor is.
Een kind van negen kan losse rekensommen maken, maar raakt volledig vast bij verhaalsommen. Of een kind kan woorden lezen, maar begrijpt de diepere betekenis van een tekst nog niet. Het lijkt alsof “het kwartje niet valt”, terwijl er hard wordt gewerkt.
Waarom kunnen kinderen sommige dingen écht nog niet, ook al oefenen ze en doen ze hun best?
Volgens Piaget ontwikkelt denken zich:
Een vaardigheid kan pas ontstaan wanneer de bijbehorende denkstructuren zijn ontwikkeld.
Kinderen kunnen:
Zonder dat ze het onderliggende principe begrijpen. Echt begrip vraagt een bepaald niveau van denken.
Veel schoolse vaardigheden vragen:
Deze vormen van denken zijn pas mogelijk in latere ontwikkelingsfasen.
Meer oefenen:
Oefenen werkt alleen wanneer het aansluit bij wat het brein aankan.
Omdat kinderen zich:
kan vergelijken met leeftijdsgenoten een vertekend beeld geven. Wat bij het ene kind lukt, is bij een ander simpelweg nog niet mogelijk.
Helpende benaderingen zijn:
Wanneer rijping volgt, vallen kwartjes vaak vanzelf.
Dat een kind iets nog niet kan, betekent niet dat het het nooit zal kunnen. Het betekent dat het onderweg is. Door dit te erkennen, ontstaat ruimte voor leren zonder strijd — en voor ontwikkeling in het tempo dat bij het kind past.
Wil je je hier verder in verdiepen?
In de mini-cursus Ontwikkelingsfasen van Piaget neem ik je stap voor stap mee door alle fases van ontwikkeling.
Je ontdekt wat je in elke fase kunt verwachten, hoe denken en leren zich ontwikkelen en wat dit betekent voor je kind op school en thuis.
De cursus helpt je om gedrag beter te begrijpen, realistische verwachtingen te krijgen en je kind te ondersteunen op een manier die past bij zijn of haar ontwikkelingsniveau.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.