Ontwikkelingssprong - Artikel kennisbank Ina Terra

Wat is een ontwikkelingssprong?

Inleiding

Soms lijkt een kind van de ene op de andere dag anders te functioneren. Het gedrag verandert, leren gaat stroever of emoties liggen aan de oppervlakte. Voor ouders voelt dat vaak verwarrend: “Gaat het wel goed?”

Vaak is er dan sprake van een ontwikkelingssprong.

Een ontwikkelingssprong is geen probleem, maar een teken dat er intern iets groots aan het verschuiven is.


Voorbeeld

Een kind dat altijd rustig was, reageert ineens fel. Of een kind dat zelfstandig werkte, heeft plots veel bevestiging nodig. Op school lijkt de concentratie minder, terwijl er thuis meer vermoeidheid is. Het voelt alsof alles tegelijk wiebelt.

Dit zijn vaak signalen dat het brein bezig is met een volgende stap.


Centrale vraag

Wat is een ontwikkelingssprong precies, en waarom kan deze fase tijdelijk voor onrust zorgen?


Hoofdstuk 1 – Ontwikkeling verloopt in sprongen

Ontwikkeling gaat niet geleidelijk, maar:

  • in duidelijke fases
  • met perioden van snelle interne groei
  • gevolgd door zichtbare verandering

Tijdens zo’n sprong reorganiseert het brein zich. Dat kost energie.


Hoofdstuk 2 – Eerst onrust, dan groei

Vaak verloopt een ontwikkelingssprong in deze volgorde:

  • onrust of ontregeling
  • tijdelijk minder functioneren
  • zoeken naar nieuwe balans
  • nieuwe vaardigheden of inzichten

De onrust komt vóór de zichtbare groei.


Hoofdstuk 3 – Waarom gedrag kan veranderen

Tijdens een ontwikkelingssprong:

  • is het hoofd voller
  • kost reguleren meer moeite
  • reageren kinderen sneller emotioneel

Gedrag is dan een signaal van interne overbelasting, niet van onwil.


Hoofdstuk 4 – Leren kan tijdelijk stroever gaan

Omdat het brein bezig is met herstructureren:

  • is er minder ruimte voor nieuwe leerstof
  • daalt de concentratie
  • gaat automatiseren lastiger

Dat betekent niet dat een kind iets verleert — het systeem is tijdelijk bezig met iets anders.


Hoofdstuk 5 – Elke sprong is uniek

Niet elke ontwikkelingssprong ziet er hetzelfde uit:

  • de één uit zich vooral in gedrag
  • de ander in leren
  • weer een ander in emoties of lichamelijke signalen

Ook de duur en intensiteit verschillen per kind.


Hoofdstuk 6 – Wat helpt tijdens een ontwikkelingssprong

Helpend is:

  • voorspelbaarheid
  • rust en herstelmomenten
  • lagere verwachtingen waar mogelijk
  • erkenning van wat je ziet

Een kind heeft in deze fase geen extra druk nodig, maar meer bedding.


Tot slot

Een ontwikkelingssprong voelt vaak als chaos, maar is in essentie een teken van groei. Door deze fase te herkennen, kun je je kind ondersteunen zonder te forceren — en ontstaat er ruimte voor wat daarna komt.


Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.