De overstap van de basisschool naar het voortgezet onderwijs is voor veel kinderen een grote sprong. Niet alleen omdat de school verandert, maar omdat structuur, verwachtingen en verantwoordelijkheid tegelijk verschuiven. Waar ontwikkeling nog volop in beweging is, wordt ineens veel zelfstandigheid verondersteld.
Deze overgang is daarmee niet alleen praktisch, maar vooral ontwikkelingsmatig intens.
Een kind dat in groep 8 alles “net redde”, raakt in de brugklas het overzicht kwijt. Huiswerk blijft liggen, toetsen geven stress en het plannen lukt niet zoals verwacht. Ouders vragen zich af: “Is dit wennen, of is het te veel?”
Vaak is het antwoord: beide.
Waarom vraagt de overstap naar het voortgezet onderwijs zoveel van ontwikkeling, en waarom lopen juist hier veel kinderen vast?
In het voortgezet onderwijs:
Deze versnippering vraagt veel van overzicht en zelfregulatie.
Kinderen moeten nu:
Dit vraagt executieve functies die bij veel kinderen nog niet stabiel ontwikkeld zijn.
De begeleiding verschuift:
Voor kinderen die baat hebben bij structuur en bevestiging, kan dit voelen als plotseling loslaten.
Naast leren speelt:
Deze sociale belasting komt boven op de cognitieve belasting.
Belangrijk om te beseffen:
Wat in rust lukt, lukt onder druk soms tijdelijk niet.
Let op signalen zoals:
Dit zijn signalen dat belasting en draagkracht niet in balans zijn.
De overstap naar het voortgezet onderwijs is geen bewijs van ‘kunnen of niet kunnen’, maar een bewegingsmoment in ontwikkeling. Door deze overgang te zien als proces in plaats van test, kunnen kinderen groeien in hun eigen tempo — met ondersteuning waar nodig.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.