Overgang van groep 2 naar groep 3 - Artikel kennisbank Ina Terra

De overgang van groep 2 naar groep 3

Inleiding

De overgang van groep 2 naar groep 3 is één van de grootste stappen in de basisschooltijd. Waar leren in groep 2 nog spelenderwijs en breed is, wordt het in groep 3 ineens schoolser, doelgerichter en zichtbaarder. Voor veel kinderen voelt dit als een sprong — voor sommigen zelfs als een schok.

Deze overgang vraagt niet alleen iets van vaardigheden, maar vooral van ontwikkeling.


Voorbeeld

Een kind dat in groep 2 vrolijk en ontspannen was, wordt in groep 3 sneller moe, onzeker of prikkelbaar. Het wil niet meer naar school of zegt dat het “niet kan lezen”. Ouders vragen zich af: “Is mijn kind er wel klaar voor?”

Vaak is het antwoord genuanceerder dan ja of nee.


Centrale vraag

Waarom is de overgang van groep 2 naar groep 3 zo ingrijpend, en wat gebeurt er ontwikkelingsmatig bij kinderen in deze fase?


Hoofdstuk 1 – Van spelend leren naar doelgericht leren

In groep 3:

  • komt de focus op lezen, schrijven en rekenen
  • worden resultaten zichtbaar
  • neemt het tempo toe
  • wordt vergelijken makkelijker

Dat vraagt een ander soort concentratie en uithoudingsvermogen dan in groep 2.


Hoofdstuk 2 – Niet elk kind is tegelijk ‘schoolrijp’

Schoolrijpheid is geen vast moment. Kinderen verschillen in:

  • cognitieve rijping
  • emotionele ontwikkeling
  • werkhouding
  • prikkelverwerking

Een kind kan motorisch en sociaal toe zijn aan groep 3, maar cognitief nog zoekende zijn — of andersom.


Hoofdstuk 3 – Het brein maakt een grote sprong

Rond deze leeftijd:

  • ontwikkelt logisch denken zich verder
  • groeit het werkgeheugen
  • neemt de behoefte aan structuur toe

Maar deze ontwikkeling verloopt ongelijk en in beweging, wat tijdelijk spanning kan geven.


Hoofdstuk 4 – Signalen dat deze overgang veel vraagt

Veelvoorkomende signalen zijn:

  • sneller vermoeid zijn
  • onzekerheid over leren
  • terugval in gedrag
  • emotionele ontlading thuis

Dit zijn vaak geen problemen, maar aanpassingssignalen.


Hoofdstuk 5 – Waarom vergelijken hier extra gevoelig ligt

In groep 3:

  • worden verschillen snel zichtbaar
  • lezen en rekenen zijn meetbaar
  • tempoverschillen vallen op

Voor sommige kinderen raakt dit direct het zelfvertrouwen.


Hoofdstuk 6 – Wat helpt bij deze overgang

Helpend is:

  • tempo aanpassen waar mogelijk
  • succeservaringen benadrukken
  • spel en beweging blijven inzetten
  • rust en herstel serieus nemen

Ontwikkeling volgt beter wanneer druk wordt verlaagd.


Tot slot

De overgang van groep 2 naar groep 3 is geen toetsmoment, maar een ontwikkelingsmoment. Door deze fase te zien als beweging in plaats van beoordeling, help je een kind om steviger te landen in het leren.


Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.