- Hoofdstuk 1 – Van spelend leren naar doelgericht leren
- Hoofdstuk 2 – Niet elk kind is tegelijk ‘schoolrijp’
- Hoofdstuk 3 – Het brein maakt een grote sprong
- Hoofdstuk 4 – Signalen dat deze overgang veel vraagt
- Hoofdstuk 5 – Waarom vergelijken hier extra gevoelig ligt
- Hoofdstuk 6 – Wat helpt bij deze overgang

De overgang van groep 2 naar groep 3
Inleiding
De overgang van groep 2 naar groep 3 is één van de grootste stappen in de basisschooltijd. Waar leren in groep 2 nog spelenderwijs en breed is, wordt het in groep 3 ineens schoolser, doelgerichter en zichtbaarder. Voor veel kinderen voelt dit als een sprong — voor sommigen zelfs als een schok.
Deze overgang vraagt niet alleen iets van vaardigheden, maar vooral van ontwikkeling.
Voorbeeld
Een kind dat in groep 2 vrolijk en ontspannen was, wordt in groep 3 sneller moe, onzeker of prikkelbaar. Het wil niet meer naar school of zegt dat het “niet kan lezen”. Ouders vragen zich af: “Is mijn kind er wel klaar voor?”
Vaak is het antwoord genuanceerder dan ja of nee.
Centrale vraag
Waarom is de overgang van groep 2 naar groep 3 zo ingrijpend, en wat gebeurt er ontwikkelingsmatig bij kinderen in deze fase?
Hoofdstuk 1 – Van spelend leren naar doelgericht leren
In groep 3:
- komt de focus op lezen, schrijven en rekenen
- worden resultaten zichtbaar
- neemt het tempo toe
- wordt vergelijken makkelijker
Dat vraagt een ander soort concentratie en uithoudingsvermogen dan in groep 2.
Hoofdstuk 2 – Niet elk kind is tegelijk ‘schoolrijp’
Schoolrijpheid is geen vast moment. Kinderen verschillen in:
- cognitieve rijping
- emotionele ontwikkeling
- werkhouding
- prikkelverwerking
Een kind kan motorisch en sociaal toe zijn aan groep 3, maar cognitief nog zoekende zijn — of andersom.
Hoofdstuk 3 – Het brein maakt een grote sprong
Rond deze leeftijd:
- ontwikkelt logisch denken zich verder
- groeit het werkgeheugen
- neemt de behoefte aan structuur toe
Maar deze ontwikkeling verloopt ongelijk en in beweging, wat tijdelijk spanning kan geven.
Hoofdstuk 4 – Signalen dat deze overgang veel vraagt
Veelvoorkomende signalen zijn:
- sneller vermoeid zijn
- onzekerheid over leren
- terugval in gedrag
- emotionele ontlading thuis
Dit zijn vaak geen problemen, maar aanpassingssignalen.
Hoofdstuk 5 – Waarom vergelijken hier extra gevoelig ligt
In groep 3:
- worden verschillen snel zichtbaar
- lezen en rekenen zijn meetbaar
- tempoverschillen vallen op
Voor sommige kinderen raakt dit direct het zelfvertrouwen.
Hoofdstuk 6 – Wat helpt bij deze overgang
Helpend is:
- tempo aanpassen waar mogelijk
- succeservaringen benadrukken
- spel en beweging blijven inzetten
- rust en herstel serieus nemen
Ontwikkeling volgt beter wanneer druk wordt verlaagd.
Tot slot
De overgang van groep 2 naar groep 3 is geen toetsmoment, maar een ontwikkelingsmoment. Door deze fase te zien als beweging in plaats van beoordeling, help je een kind om steviger te landen in het leren.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.
