
Waar komt het begrip neurodiversiteit vandaan?
Inleiding
Het woord neurodiversiteit klinkt voor sommige mensen nieuw. Alsof het ineens is bedacht. Toch komt dit begrip niet uit het niets. Het is ontstaan vanuit een behoefte om anders te kijken naar verschillen in het brein — met meer respect, nuance en menselijkheid.
Om te begrijpen wat neurodiversiteit betekent, helpt het om te weten waar het vandaan komt.
Voorbeeld
Je hoort iemand zeggen: “Dat woord bestond vroeger niet.”
Dat klopt. Maar dat betekent niet dat de kinderen waar het over gaat er toen ook niet waren. Het verschil zit niet in de kinderen, maar in de taal en de blik die we nu hebben.
Centrale vraag
Waar komt het begrip neurodiversiteit vandaan, en waarom is het juist nu zo relevant?
Hoofdstuk 1 – Van afwijking naar variatie
Lange tijd werd er vooral gekeken naar wat afweek van de norm. In de psychologie en het onderwijs lag de focus op:
- stoornissen
- tekorten
- problemen die gecorrigeerd moesten worden
Kinderen die anders dachten of leerden, werden vaak benaderd vanuit wat ze niet konden.
Hoofdstuk 2 – Het ontstaan van het begrip
Het begrip neurodiversiteit ontstond eind jaren ’90 vanuit de autismebeweging. Het idee was eenvoudig maar krachtig:
neurologische verschillen zijn een natuurlijk onderdeel van menselijke diversiteit.
Net zoals mensen verschillen in cultuur, karakter en talent, verschillen ze ook in hoe hun brein werkt.
Hoofdstuk 3 – Een verschuiving in denken
Met neurodiversiteit veranderde de vraag:
niet langer: wat is er mis?
maar: hoe werkt dit brein?
Die verschuiving maakte ruimte voor:
- begrip in plaats van oordeel
- ondersteuning in plaats van correctie
- aansluiten in plaats van aanpassen
Hoofdstuk 4 – Waarom het nu zichtbaarder is
Neurodiversiteit is nu zichtbaarder omdat:
- ouders mondiger zijn
- kennis beter toegankelijk is
- het schoolsysteem minder ruimte laat voor verschillen
- prikkels en tempo zijn toegenomen
Wat zichtbaar wordt, is niet nieuw — het wordt herkend.
Hoofdstuk 5 – Van beweging naar bredere visie
Waar neurodiversiteit begon binnen autisme, wordt het nu breder toegepast. Ook bij:
- ADHD en ADD
- dyslexie en dyscalculie
- hoogbegaafdheid
- hooggevoeligheid
- beelddenken
Het is uitgegroeid tot een overkoepelende visie op verschillen.
Tot slot
Neurodiversiteit is geen modewoord, maar het resultaat van een groeiend inzicht: kinderen hoeven niet gerepareerd te worden om te mogen meedoen. Door anders te kijken, ontstaat ruimte voor ontwikkeling die past bij wie zij zijn.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.
