Ontwikkeling wordt vaak gemeten langs vaste lijnen: dit zou een kind op deze leeftijd moeten kunnen. Bij neurodiverse kinderen verloopt ontwikkeling echter zelden rechtlijnig. Ze kunnen op sommige gebieden voorlopen en op andere juist achterblijven.
Neurodiversiteit helpt om ontwikkeling te zien als een uniek proces, niet als een checklist.
Je kind denkt diep na en stelt volwassen vragen, maar heeft moeite met plannen of automatiseren. Op school lijkt dat tegenstrijdig. Thuis zie jij vooral een kind dat zich op zijn eigen manier ontwikkelt — niet sneller of langzamer, maar anders.
Hoe verloopt ontwikkeling bij neurodiverse kinderen, en waarom past dit vaak niet binnen vaste ontwikkelingsnormen?
Veel neurodiverse kinderen ontwikkelen zich:
Dat betekent dat vaardigheden niet netjes tegelijk groeien. Dit is normaal binnen neurodiversiteit.
Asynchrone ontwikkeling betekent dat denken, voelen en doen niet in hetzelfde tempo meegroeien. Een kind kan:
Dit vraagt om begrip, niet om bijsturen op één vlak.
Prikkelverwerking beïnvloedt ontwikkeling sterk. Wanneer een kind veel energie kwijt is aan het verwerken van prikkels, blijft er minder over voor:
Rust en herstel zijn daarom essentieel voor groei.
Vergelijken met leeftijdsgenoten:
Ontwikkeling krijgt ruimte wanneer gekeken wordt naar individuele groei.
Neurodiverse ontwikkeling bloeit bij:
Niet versnellen of corrigeren, maar ondersteunen waar nodig.
Tot slot
Ontwikkeling bij neurodiverse kinderen vraagt om een bredere blik. Wanneer we stoppen met meten langs één lijn, ontstaat er ruimte om kinderen te zien zoals ze zijn — in beweging, op hun eigen manier.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.