Neurodiversiteit en hooggevoeligheid - Artikel kennisbank Ina Terra

Neurodiversiteit en hooggevoeligheid

Inleiding

Hooggevoeligheid wordt vaak gezien als “te gevoelig zijn”. Binnen neurodiversiteit kijken we anders. Hooggevoeligheid beschrijft een zenuwstelsel dat prikkels dieper en intenser verwerkt. Dat maakt kinderen niet zwakker, maar gevoeliger afgestemd op hun omgeving.

Die gevoeligheid kan een kracht zijn — mits zij begrepen wordt.


Voorbeeld

Je kind merkt alles op: stemmingen, geluiden, subtiele veranderingen. Na een drukke dag is het uitgeput. Kleine gebeurtenissen kunnen groot binnenkomen. Anderen zeggen: “Je moet het niet zo aantrekken.” Jij ziet: dit kind kan niet anders.


Centrale vraag

Wat betekent hooggevoeligheid binnen neurodiversiteit, en wat hebben hooggevoelige kinderen nodig om in balans te blijven?


Hoofdstuk 1 – Hooggevoeligheid als neurodivers profiel

Binnen neurodiversiteit wordt hooggevoeligheid gezien als:

  • een diepere prikkelverwerking
  • een sterk afgestemd zenuwstelsel
  • verhoogde gevoeligheid voor nuances

Het brein verwerkt informatie grondiger, waardoor ervaringen intenser worden beleefd.


Hoofdstuk 2 – Prikkels en emoties

Hooggevoelige kinderen zijn vaak gevoelig voor:

  • geluid en licht
  • sfeer en emoties van anderen
  • veranderingen en verwachtingen

Emoties en prikkels lopen gemakkelijk in elkaar over, wat kan leiden tot snelle overbelasting.


Hoofdstuk 3 – Overprikkeling ligt op de loer

Wanneer er onvoldoende herstel is, zie je:

  • terugtrekken
  • prikkelbaarheid
  • huilbuien
  • lichamelijke klachten

Dit zijn signalen dat het systeem te vol zit, niet dat het kind zich aanstelt.


Hoofdstuk 4 – Misverstanden rondom hooggevoeligheid

Hooggevoeligheid wordt soms verward met:

  • verlegenheid
  • faalangst
  • zwakte

Daardoor krijgen kinderen het advies om “harder te worden”, terwijl zij juist bescherming en afstemming nodig hebben.


Hoofdstuk 5 – Sterke kanten van hooggevoeligheid

Naast uitdagingen zie je vaak:

  • empathie
  • zorgzaamheid
  • creativiteit
  • oog voor detail
  • diep denken en voelen

Deze kwaliteiten bloeien in een veilige, rustige omgeving.


Tot slot

Hooggevoeligheid vraagt geen verharing, maar begrip. Door hooggevoeligheid te zien binnen neurodiversiteit ontstaat ruimte voor balans, zelfvertrouwen en het benutten van een verfijnd waarnemingsvermogen.


Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.