Neurodiversiteit en dyslexie - Artikel kennisbank Ina Terra

Neurodiversiteit en dyslexie

Inleiding

Dyslexie wordt vaak gezien als een probleem met lezen en spelling. Binnen neurodiversiteit kijken we breder. Dyslexie gaat niet over intelligentie of inzet, maar over een andere manier waarop het brein taal verwerkt.

Die andere verwerking vraagt om een andere benadering — niet om harder oefenen, maar om anders leren.


Voorbeeld

Je kind begrijpt verhalen wanneer ze worden voorgelezen, maar struikelt over letters en woorden. Lezen kost veel energie en spelling blijft lastig, hoe hard er ook geoefend wordt. Op school lijkt het alsof je kind achterblijft, terwijl jij ziet hoeveel inzicht en creativiteit er is.


Centrale vraag

Wat betekent dyslexie vanuit het perspectief van neurodiversiteit, en wat heeft een kind nodig om tot leren te komen?


Hoofdstuk 1 – Dyslexie als neurodivers profiel

Binnen neurodiversiteit wordt dyslexie gezien als:

  • een andere taalverwerking
  • een andere koppeling tussen klank en teken
  • een brein dat minder lineair leest

Het gaat om hoe informatie binnenkomt, niet om hoeveel een kind kan.


Hoofdstuk 2 – Lezen en schrijven kosten energie

Bij dyslexie kost lezen en schrijven:

  • meer tijd
  • meer concentratie
  • meer inspanning

Daardoor blijft er minder energie over voor begrip, creativiteit en plezier in leren.


Hoofdstuk 3 – De impact op school en zelfbeeld

Wanneer taal de hoofdingang tot leren is, kan dyslexie leiden tot:

  • frustratie
  • faalangst
  • vermijding
  • een negatief zelfbeeld

Niet omdat een kind niet wil, maar omdat het voortdurend tegen grenzen aanloopt.


Hoofdstuk 4 – Wat niet helpt

Wat vaak niet helpt:

  • extra tempo
  • eindeloos herhalen
  • vergelijken met anderen

Dit vergroot de druk, maar verandert de manier van verwerken niet.


Hoofdstuk 5 – Sterke kanten bij dyslexie

Naast uitdagingen zie je vaak:

  • sterk visueel denken
  • creativiteit
  • probleemoplossend vermogen
  • verbanden zien
  • ruimtelijk inzicht

Deze kwaliteiten verdienen evenveel aandacht als de moeite met taal.


Tot slot

Dyslexie vraagt geen reparatie, maar begrip. Door dyslexie te zien binnen neurodiversiteit ontstaat ruimte voor leren dat past bij het kind — met oog voor zowel uitdagingen als talenten.


Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.