De puberteit is voor geen enkel kind eenvoudig. Voor neurodiverse jongeren kan deze fase extra intens zijn. Veranderingen in het lichaam, het brein en de sociale wereld vragen veel aanpassing — juist in een periode waarin prikkelverwerking, emotieregulatie en zelfbeeld al kwetsbaar zijn.
Neurodiversiteit helpt om pubergedrag te begrijpen zonder het weg te zetten als “lastig” of “onwillig”.
Je puber trekt zich steeds meer terug, raakt sneller boos of lijkt voortdurend moe. School kost enorm veel energie, terwijl er thuis weinig ruimte is om bij te komen. Gesprekken lopen vast en je vraagt je af of dit “erbij hoort” of dat er meer speelt.
Wat maakt de puberteit extra uitdagend voor neurodiverse jongeren, en hoe uit zich dat in gedag en emoties?
Tijdens de puberteit verandert het brein ingrijpend. Bij neurodiverse pubers zie je vaak:
Het systeem is volop in ontwikkeling en daardoor kwetsbaar.
Pubers zijn bezig met wie ze zijn en waar ze bij horen. Neurodiverse jongeren:
Dit kan leiden tot terugtrekken, boosheid of somberheid.
In het voortgezet onderwijs nemen eisen toe:
Voor neurodiverse pubers kan dit snel tot overbelasting leiden.
Gedrag dat zorgelijk lijkt, kan ook een manier zijn om te overleven:
Achter dit gedrag zit vaak uitputting.
Neurodiverse pubers hebben baat bij:
Autonomie én steun zijn beide nodig.
De puberteit is een intensieve fase voor neurodiverse jongeren. Door gedrag en emoties te zien als signalen, ontstaat ruimte voor verbinding en ondersteuning. Dat helpt pubers om zichzelf niet kwijt te raken in een periode van grote verandering.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.