Niet alle leerproblemen ontstaan door moeite met lezen, rekenen of spelling.
Soms ligt de oorzaak niet in de leerstof zelf, maar in factoren die het leren beïnvloeden.
Wanneer onderliggende processen onvoldoende meewerken, kan leren vastlopen — ook bij kinderen die de stof inhoudelijk aankunnen. In dit artikel lees je hoe leerproblemen secundair kunnen ontstaan en waarom het belangrijk is om verder te kijken dan schoolvakken.
Een kind begrijpt de uitleg, maar raakt snel overprikkeld in de klas.
Een ander kind kan de sommen wel maken, maar blokkeert tijdens toetsen.
Weer een ander kind weet het antwoord mondeling, maar krijgt het niet op papier.
Op het eerste gezicht lijkt er sprake van een leerprobleem, maar de oorzaak ligt ergens anders.
Wanneer komen leerproblemen voort uit onderliggende factoren, en hoe beïnvloeden deze het leerproces?
Secundaire leerproblemen ontstaan wanneer leren wordt belemmerd door factoren die niet direct met de leerstof te maken hebben.
Het leerprobleem is dan een gevolg, geen oorzaak.
Het kind kan leren, maar het leerproces wordt verstoord.
Kinderen die gevoelig zijn voor prikkels moeten meer informatie verwerken tegelijk.
Dit kan leiden tot:
Wanneer veel energie naar prikkelverwerking gaat, blijft er minder ruimte over om te leren.
Spanning heeft directe invloed op leren.
Bij stress schakelt het brein over naar overleven, waardoor:
Leerproblemen die voortkomen uit spanning vragen om een andere aanpak dan extra oefenen.
Leren is ook verbonden met motorische en neurologische ontwikkeling.
Wanneer basisvaardigheden onvoldoende geautomatiseerd zijn, kan dit invloed hebben op:
Deze factoren worden niet altijd herkend als oorzaak van leerproblemen.
Aandacht is nodig om informatie op te nemen en te verwerken.
Moeite met aandacht kan betekenen dat:
Het leerprobleem ontstaat dan door gemiste informatie, niet door onvermogen.
Wanneer alleen wordt gekeken naar het leerresultaat, blijft de onderliggende oorzaak bestaan.
Door breder te kijken:
Het leerprobleem kan dan verminderen zonder dat de leerstof verandert.
Leerproblemen zijn niet altijd het gevolg van moeite met leren zelf.
Vaak zijn ze een signaal dat andere processen aandacht vragen.
Door deze onderliggende factoren te herkennen, kan het leerproces weer op gang komen — op een manier die past bij het kind.
Wil je meer weten over de meest voorkomende oorzaken van leerproblemen? Misschien is mijn gratis gids iets voor jou waarin ik de 10 meest voorkomende oorzaken van leerproblemen voor je op een rij heb gezet en waarin ook een checklist opgenomen is om je eerste onderzoek te starten.