Veel ouders merken het al vroeg: hun kind doet zijn best, is nieuwsgierig en wil graag leren, maar toch loopt het vast op school. Het tempo ligt hoog, uitleg lijkt niet te landen en oefenen kost veel energie zonder zichtbaar resultaat.
Dat roept vragen op. Soms ook onzekerheid.
Waarom gaat leren bij mijn kind niet vanzelf, terwijl andere kinderen het lijkt te lukken?
Het antwoord ligt vaak niet in motivatie of intelligentie, maar in hoe leren in het brein werkt.
Je kind zit aan tafel met zijn schoolwerk. Hij kijkt ernaar, zucht en zegt dat hij het niet snapt. Jij legt het nog eens uit, misschien op een andere manier. Even lijkt het te lukken, maar de volgende dag is alles weer weg.
Op school hoor je dat je kind moeite heeft met concentratie, tempo of toetsen. Thuis zie je vooral een moe kind dat het gevoel krijgt dat hij tekortschiet.
En jij vraagt je af: waar gaat het mis?
Waarom gaat leren bij sommige kinderen niet vanzelf, en wat zegt dat over de manier waarop hun brein informatie verwerkt?
Leren is veel meer dan luisteren en onthouden. In het brein moeten verschillende processen tegelijk samenwerken.
Een kind moet:
en dit alles combineren met tempo en verwachtingen
Als één van deze processen niet goed meewerkt, wordt leren zwaar. Dat zie je niet altijd aan de buitenkant, maar het kost een kind enorm veel energie.
Geen twee kinderen leren op dezelfde manier. Sommige kinderen leren vooral door:
Andere kinderen leren juist door:
Het onderwijs sluit vaak goed aan bij de eerste manier van leren. Voor kinderen met een andere leerstijl vraagt school een extra vertaalslag. Als die vertaalslag ontbreekt, lijkt het alsof leren niet lukt, terwijl het brein simpelweg anders werkt.
Voor sommige kinderen vraagt leren structureel meer energie. Dat kan te maken hebben met:
Het brein staat dan vaker in de overlevingsstand dan in de leerstand. En een brein dat zich moet beschermen, leert minder goed.
Dit uit zich vaak in:
Wanneer leren niet vanzelf gaat, wordt vaak gedacht aan:
Hoewel dit logisch is, werkt het niet altijd. Als de basis niet klopt, vergroot extra oefenen vaak de druk. Een kind gaat dan harder zijn best doen, maar raakt sneller uitgeput of ontmoedigd.
Leren vraagt in zulke gevallen geen meer, maar anders.
Wanneer leren niet vanzelf gaat, is dat geen teken van luiheid, onwil of gebrek aan intelligentie. Het is een signaal dat:
Dit inzicht verandert de blik. Niet alleen op het kind, maar ook op wat helpend kan zijn.
Als leren bij een kind niet vanzelf gaat, betekent dat niet dat er iets mis is met dat kind. Het betekent dat het brein iets anders nodig heeft dan wat nu wordt aangeboden.
Door te begrijpen hoe leren werkt, ontstaat er ruimte:
Van daaruit kan leren weer groeien — stap voor stap, op het tempo van het kind.
Veel ouders vinden het prettig om dit overzicht rustig terug te lezen en te ontdekken welke oorzaken bij hun kind kunnen meespelen.
Daarom is er een gratis gids waarin de meest voorkomende oorzaken van leerproblemen overzichtelijk zijn uitgewerkt, met uitleg in gewone oudertaal.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.