Wanneer een hooggevoelig kind ‘vol’ zit

Inleiding

Ouders zeggen het vaak zo: “Hij zit vol.”

Bij hooggevoelige kinderen is dat geen vage omschrijving, maar een heel reële toestand. Het betekent dat het zenuwstelsel meer prikkels heeft verwerkt dan het aankan. Op dat moment is er geen ruimte meer voor uitleg, correctie of extra verwachtingen.

Voorbeeld

Na een lange schooldag wil Eva (8) niets meer. Ze reageert fel, wil alleen zijn of barst in tranen uit.

De vraag “Wat is er?” maakt het erger. Haar systeem kan niet meer. Ze zit niet dwars — ze zit vol.

Centrale vraag

Wat betekent het wanneer een hooggevoelig kind 'vol' zit, en hoe herken je dit vóórdat het escaleert?

Hoofdstuk 1 – Wat ‘vol zitten’ eigenlijk is

Een hooggevoelig kind zit ‘vol’ wanneer:

• het zenuwstelsel overbelast is
• prikkels niet meer verwerkt kunnen worden
• herstel niet heeft plaatsgevonden

Het lichaam staat dan in overlevingsstand.

Hoofdstuk 2 – Waarom denken en praten niet meer lukt

Wanneer een kind vol zit:

• schakelt het denken terug
• is reflectie niet mogelijk
• komt taal moeilijk binnen

Het lichaam reageert, niet het hoofd.

Hoofdstuk 3 – Signalen dat een kind vol raakt

Veelvoorkomende signalen zijn:

• snel boos of verdrietig
• zich afsluiten
• niets meer willen
• lichamelijke klachten
• extreme vermoeidheid

Deze signalen vragen om rust, niet om oplossingen.

Hoofdstuk 4 – Wat niet helpt als een kind vol zit

Op dit moment werken meestal niet:

• uitleg geven
• corrigeren
• vragen stellen
• doorzetten

Goed bedoeld, maar het vergroot de overbelasting.

Hoofdstuk 5 – Wat wél helpt

Helpende reacties zijn:

• nabijheid zonder praten
• vertragen
• ruimte geven
• voorspelbaarheid
• prikkels verminderen

Eerst ontlasten, dan pas weer verbinden.

Hoofdstuk 6 – Herstel vóór de volgende prikkel

Een kind dat vol heeft gezeten:

• heeft tijd nodig
• kan niet meteen weer schakelen
• moet eerst zakken

Herstel is geen luxe, maar noodzaak.

Hoofdstuk 7 – Vol zitten leren herkennen

Wanneer ouders en opvoeders:

• vroege signalen leren zien
• niet wachten tot ontlading
• herstel serieus nemen

kan ‘vol zitten’ steeds vaker vóór zijn hoogtepunt worden opgevangen.

Tot slot

Een hooggevoelig kind dat vol zit, vraagt geen uitleg of correctie, maar ontlasting en veiligheid. Door dit moment te herkennen en te respecteren, help je kinderen om hun grenzen te voelen — en weer ruimte te krijgen om verder te gaan.

Meer verdieping?
In de mini-cursus Hooggevoeligheid lees je hoe hooggevoeligheid werkt en wat helpt om je kind beter te begrijpen en ondersteunen in het dagelijks leven.

Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.