Leren begint niet in het hoofd, maar in het lichaam. Alles wat een kind leert, komt eerst binnen via de zintuigen. Pas daarna kan het brein informatie verwerken, betekenis geven en opslaan. Wanneer deze eerste stap te veel vraagt of niet goed wordt gefilterd, raakt het hele leersysteem verstoord.
Begrijpen hoe sensorische verwerking werkt, verklaart waarom sommige kinderen pas leren als ze bewegen, friemelen of juist stilte nodig hebben — en waarom overprikkeling leren kan blokkeren.
Hoe werken zintuigen en sensorische verwerking samen met het brein, en waarom zijn zij zo bepalend voor leren en gedrag?
Elke leerervaring begint met zintuiglijke informatie:
Deze input wordt eerst verwerkt voordat er sprake kan zijn van begrip. Als er te veel tegelijk binnenkomt, raakt het systeem verzadigd nog vóór het denken begint.
Sensorische verwerking betekent:
Bij kinderen die moeite hebben met dit filter:
Dat zie je terug in vermoeidheid, onrust of terugtrekgedrag.
In de hersenschors liggen gebieden die:
Wanneer deze gebieden overbelast raken:
Dit is geen gebrek aan inzet, maar een verwerkingsvraagstuk.
Bewegen is geen afleiding, maar een regulatiestrategie.
Beweging:
Daarom leren veel kinderen beter wanneer ze:
Stilzitten vraagt juist extra energie van het brein.
Bij overprikkeling:
Het kind kan dan:
Dit is een neurologische reactie, geen gedragskeuze.
Kinderen verschillen in:
Wat voor het ene kind helpt, kan voor het andere juist extra belasting zijn. Afstemming is daarom belangrijker dan één aanpak voor iedereen.
In een schoolomgeving zijn veel prikkels tegelijk aanwezig:
Voor sommige kinderen is leren daardoor niet zozeer moeilijk, maar neurologisch vermoeiend.
Neurologisch ondersteunend is:
Wanneer het lichaam mee mag doen, krijgt het brein ruimte om te leren.
Zintuigen vormen de ingang van het leerproces. Wanneer die ingang te smal of te druk is, komt informatie niet goed binnen. Door sensorische verwerking serieus te nemen, begrijp je waarom leren soms stokt — en hoe je het brein kunt helpen om weer ontvankelijk te worden.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.