Veel verwachtingen die we aan kinderen stellen — plannen, rustig blijven, overzicht houden, eerst nadenken — zijn direct gekoppeld aan één hersengebied: de prefrontale cortex.
Dit is het regelcentrum van het brein. En precies dit deel is bij kinderen nog volop in ontwikkeling.
Dat maakt veel gedrag begrijpelijker, en veel misverstanden over leren overbodig.
Wat doet de prefrontale cortex, waarom is deze bij kinderen nog niet 'af', en wat betekent dat voor leren en gedrag?
De prefrontale cortex speelt een centrale rol bij:
Dit zijn geen losse vaardigheden, maar samenwerkende functies die pas beschikbaar zijn wanneer dit hersengebied voldoende rijp is.
De prefrontale cortex:
Dat betekent dat functies als plannen of zelfbeheersing:
Dit is geen onwil, maar onrijpheid in ontwikkeling.
Wanneer een kind overprikkeld, moe of gestrest is:
Op zo’n moment kan een kind niet eerst nadenken.
De capaciteit is er simpelweg niet beschikbaar.
Plannen lijkt logisch, maar vraagt neurologisch:
Dat is een zware combinatie. Bij kinderen is dit systeem:
Daarom lukt plannen vaak pas mét structuur van buitenaf.
Wat we executieve functies noemen, zijn in feite:
Wanneer deze functies nog in ontwikkeling zijn, zie je:
Niet omdat een kind niet wil, maar omdat de regiefunctie nog niet stabiel is.
Bij stress:
Dat verklaart waarom:
Het is een neurologische reactie, geen karaktertrek.
Kinderen verschillen enorm in:
Twee kinderen van dezelfde leeftijd kunnen:
Vergelijken op gedrag zegt weinig over potentieel.
Neurologisch ondersteunend is:
Dit is geen pamperen, maar ontwikkeling ondersteunen totdat het systeem het zelf kan.
Plannen, overzicht en zelfbeheersing zijn geen kwestie van discipline, maar van rijping. De prefrontale cortex heeft tijd, veiligheid en herhaling nodig. Wie dat begrijpt, verschuift van corrigeren naar begeleiden — en dat maakt leren uiteindelijk wél mogelijk.