
Hoe voer je een filosofisch gesprek met je kind? Luisteren zonder te sturen
Inleiding
Soms stelt je kind een vraag die groter voelt dan het moment.
Niet omdat de vraag zo moeilijk is, maar omdat je merkt: hier gaat het niet om uitleg.
Veel ouders willen dan helpen door antwoorden te geven.
Geruststellen. Verklaren. Oplossen.
Maar een filosofisch gesprek vraagt iets anders:
luisteren zonder het denken over te nemen.
Voorbeeld
Je kind zegt:
“Hoe weet je of iemand echt aardig is?”
Je voelt meteen de neiging om voorbeelden te geven.
Of regels. Of uitleg over goed gedrag.
Maar als je even wacht, gebeurt er iets anders:
je kind denkt verder.
Centrale vraag
Hoe kun je als ouder een filosofisch gesprek voeren met je kind, zonder te sturen of het gesprek dicht te maken?
Hoofdstuk 1 – Een filosofisch gesprek is geen les
Een filosofisch gesprek is geen moment om iets uit te leggen.
Het is ook geen opvoedmoment met een doel.
Het is:
- samen nadenken
- ruimte laten
- nieuwsgierig blijven
Je hoeft niets te bereiken.
Het gesprek is het doel.
Hoofdstuk 2 – Luisteren is belangrijker dan reageren
Veel ouders luisteren om te antwoorden.
Bij een filosofisch gesprek luister je om te begrijpen.
Dat betekent:
- je kind laten uitspreken
- niet meteen invullen
- stilte laten bestaan
Vaak zit de kern niet in de vraag,
maar in wat eronder ligt.
Hoofdstuk 3 – Stel vragen die openen
In plaats van uitleg kun je vragen stellen die ruimte geven.
Bijvoorbeeld:
- “Wat maakt dat je dit vraagt?”
- “Wat denk jij zelf?”
- “Hoe voelt dat voor jou?”
Deze vragen:
- sturen niet
- beoordelen niet
- houden het denken bij je kind
Hoofdstuk 4 – Niet-weten mag hardop
Je hoeft het antwoord niet te hebben.
Sterker nog: dat hoeft meestal niet.
Zinnen die veiligheid geven:
- “Dat weet ik eigenlijk ook niet.”
- “Daar denken mensen verschillend over.”
- “Zullen we daar samen over nadenken?”
Zo leert je kind dat:
- vragen mogen bestaan
- denken niet meteen afgerond hoeft
- onzekerheid oké is
Hoofdstuk 5 – Wanneer stop je het gesprek?
Een filosofisch gesprek hoeft niet lang te duren.
Let op signalen:
- je kind wordt onrustig
- het haakt af
- het moment is voorbij
Dan is stoppen geen afwijzing,
maar respect voor het proces.
Je kunt er altijd later op terugkomen.
Afsluiting
Een filosofisch gesprek met je kind gaat niet over slimme antwoorden.
Of de juiste woorden.
Het gaat over meelopen in het denken van je kind.
Zonder te sturen.
Zonder af te ronden.
En misschien is dat wel het meest waardevolle wat je kunt bieden:
een plek waar vragen welkom zijn —
ook als ze open blijven.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.
