Faalangst bij kinderen met ADHD

Inleiding

Kinderen met ADHD worden vaak gezien als druk, impulsief of snel afgeleid. Wat minder zichtbaar is, is dat juist deze kinderen kwetsbaar kunnen zijn voor faalangst.

Niet omdat ze niet willen of niet kunnen, maar omdat ze zó vaak ervaren dat dingen misgaan: te laat, vergeten, fouten maken, het overzicht kwijt zijn. Die opeenstapeling kan het vertrouwen langzaam ondermijnen.

Voorbeeld

Sem (9) weet het antwoord vaak meteen, maar roept het te snel of vergeet een stap. Hij krijgt regelmatig correcties en hoort dat hij “beter moet opletten”.

Voor toetsen raakt hij gespannen. Hij wil het goed doen, maar is bang dat hij het weer verpest. Soms zegt hij: “Het heeft toch geen zin.”

Achter het drukke gedrag zit steeds vaker onzekerheid.

Centrale vraag

Waarom ontwikkelen kinderen met ADHD relatief vaak faalangst, en hoe hangt dit samen met aandacht, impulsiviteit en zelfbeeld?

Hoofdstuk 1 – ADHD en leren: meer dan concentratie

ADHD gaat niet alleen over aandacht, maar ook over:

• moeite met plannen en organiseren
• impulsief reageren
• overprikkeling
• wisselende focus

Dat maakt leren kwetsbaar, zeker in een prestatiegerichte omgeving.

Hoofdstuk 2 – Herhaalde ervaringen van ‘het gaat mis’

Veel kinderen met ADHD:

• weten het antwoord, maar maken slordige fouten
• begrijpen de stof, maar vergeten instructies
• willen hun best doen, maar raken het overzicht kwijt

Die herhaling kan leiden tot het gevoel: ik doe het nooit goed.

Hoofdstuk 3 – Hoe faalangst zich uit bij ADHD

Faalangst bij ADHD uit zich vaak als:

• uitstelgedrag
• clownesk of vermijdend gedrag
• boosheid of frustratie
• opgeven vóórdat iets begint

Het lijkt soms op onverschilligheid, maar is vaak bescherming.

Hoofdstuk 4 – De rol van impulsiviteit en tijdsdruk

Tijdsdruk en snelle beoordelingen versterken faalangst:

• er is weinig ruimte om te herstellen
• fouten worden direct zichtbaar
• het kind voelt zich steeds achterlopen

Dat vergroot spanning en ondermijnt vertrouwen.

Hoofdstuk 5 – Waarom corrigeren faalangst kan verdiepen

Veel correcties, ook goedbedoeld, kunnen betekenen:

• focus op wat fout gaat
• weinig ruimte voor succeservaringen
• bevestiging van het gevoel tekort te schieten

Het kind leert niet wat helpt, maar wat het moet vermijden.

Hoofdstuk 6 – Wat helpt bij faalangst bij kinderen met ADHD

Helpende elementen zijn:

• voorspelbare structuur
• taken opdelen
• minder nadruk op tempo
• erkenning van moeite én inzet
• ruimte om fouten te herstellen

Dat verlaagt spanning en vergroot de kans op succes.

Hoofdstuk 7 – Werken aan vertrouwen in plaats van controle

Bij kinderen met ADHD helpt het niet om harder te controleren.

Wat wél helpt:

• vertrouwen opbouwen
• kleine successen zichtbaar maken
• samenwerken in plaats van corrigeren

Zo ontstaat weer ruimte om te leren zonder angst.

Tot slot

Faalangst bij kinderen met ADHD ontstaat niet door onwil, maar door herhaalde ervaringen van mislukken. Door het leren beter af te stemmen op wat dit brein nodig heeft, kan spanning afnemen en vertrouwen langzaam herstellen.

Wil je meer weten?

In de mini-cursus faalangst leer je waar faalangst vandaan komt, hoe het zich uit bij kinderen en hoe je je kind kunt helpen om weer vertrouwen te voelen in zichzelf.

Met herkenbare voorbeelden en praktische stappen voor thuis.

Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.