Kinderen met dyslexie hebben vaak moeite met begrijpend lezen, maar niet omdat ze de inhoud niet snappen. Het probleem zit in het technisch lezen: het langzaam, moeizaam en foutgevoelig decoderen van woorden.
Daardoor blijft er in het brein weinig ruimte over voor begrijpen, interpreteren en nadenken over de tekst. Het kind kan het onderwerp wel begrijpen, maar komt niet toe aan de betekenis omdat de leesinspanning te groot is.
Een jongen van tien scoort laag op begrijpend lezen. Zijn juf vindt dat hij de tekst niet begrijpt. Wanneer dezelfde tekst hardop wordt voorgelezen, geeft hij feilloos de juiste antwoorden.
Dit toont dat zijn probleem niet ligt in het denken, maar in het lezen. Zodra de leesbelasting verdwijnt, komt zijn begrip volledig tot zijn recht.
Waarom is begrijpend lezen moeilijk bij dyslexie, en hoe komt het dat het taalbegrip hoger is dan de toets resultaten laten zien?
Kinderen met dyslexie lezen vaak langzaam. Door het lage tempo:
Niet omdat het kind de tekst niet snapt, maar omdat het tempo te laag is om de rode draad vast te houden.
Het brein besteedt bij dyslexie veel energie aan:
Deze energie gaat ten koste van het kunnen nadenken over de inhoud.
Technisch lezen slurpt de aandacht op, waardoor er weinig ruimte overblijft voor begrip.
Begrijpend lezen vraagt dat het kind:
Bij dyslexie raakt het werkgeheugen snel vol door het decoderen. Hierdoor wordt het moeilijk om de betekenis van de tekst samen te brengen.
Veel kinderen met dyslexie begrijpen mondelinge teksten uitstekend. Ze kunnen:
Maar omdat toetsen afhankelijk zijn van leessnelheid, scoren ze lager dan hun daadwerkelijke denk- en begripsniveau.
Wanneer het kind ondersteuning krijgt zoals:
… stijgt het begrip direct. Het denken was nooit het probleem — het lezen wel.
Effectief zijn:
Zo krijgt het kind ruimte om zich te richten op betekenis, niet op decoderen.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.