Als automatiseren niet lukt, is herhalen vaak het eerste wat wordt ingezet.
Nog een blad, nog een oefenmoment, nog een rondje tafels of spellingregels.
Toch merken veel ouders dat het ondanks al dat oefenen niet vanzelf vlotter gaat.
Dat roept een logische vraag op: hoe kan het dat herhalen soms niet werkt?
Je kind oefent dagelijks tafels.
Vandaag gaat het goed, morgen lijkt alles weer weg.
Of: thuis lukt het, maar bij een toets is de kennis onvindbaar.
Het voelt alsof het leren niet blijft hangen — ondanks alle herhaling.
Waar leidt herhaling niet altijd tot automatiseren bij kinderen?
Herhalen betekent dat een kind iets opnieuw oefent.
Automatiseren betekent dat het brein de vaardigheid opslaat en automatisch kan oproepen.
Herhaling kan helpen, maar alleen als:
Zonder die voorwaarden blijft herhalen vaak oppervlakkig.
Wanneer een kind steeds opnieuw bewust moet nadenken, kost dat veel energie.
Bij te veel herhaling zonder automatisering raakt het brein vermoeid.
Gevolg:
Het lijkt dan alsof oefenen ‘verdwijnt’, terwijl het brein eigenlijk overbelast is.
Tien keer hetzelfde werkblad maken is niet voor elk kind effectief.
Vooral kinderen die visueel, bewegend of contextgericht leren, hebben meer nodig dan herhaling op papier.
Als de oefenvorm niet past:
Herhalen zonder afwisseling mist vaak impact.
Wanneer herhalen gepaard gaat met druk (“je moet dit nu kunnen”), schiet het brein in de stressstand.
Stress activeert overlevingsreacties en blokkeert het deel van het brein dat nodig is voor leren en automatiseren.
Meer herhalen onder druk leidt dan juist tot:
Sommige vaardigheden automatiseren pas wanneer het brein daar ontwikkelingsmatig klaar voor is.
Extra herhalen kan dat proces niet forceren.
Bij deze kinderen helpt het meer om:
Herhalen wordt effectiever wanneer het:
Dan krijgt het brein ruimte om verbindingen op te bouwen.
Herhalen is geen garantie voor automatiseren.
Wanneer oefenen vooral energie kost en weinig oplevert, is het tijd om anders te kijken — niet naar hoeveel er geoefend wordt, maar hoe en wanneer.
Automatiseren ontstaat vaak niet door harder werken, maar door slimmer ondersteunen.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.