Veel kinderen kennen de spellingsregels.
Ze kunnen uitleggen wanneer je –d of –t schrijft, of hoe een woord in elkaar zit.
Toch blijven dezelfde fouten terugkomen, vooral bij toetsen of langere teksten.
Dat roept frustratie op: als mijn kind de regels kent, waarom gaat het dan steeds mis?
Je kind kan mondeling uitleggen waarom loopt met een –t wordt geschreven.
Maar in een dictee verschijnt toch weer loopd.
Of: thuis gaat het goed, maar op school lijken alle regels ineens verdwenen.
De kennis is er — maar komt niet automatisch beschikbaar.
Waarom lukt het automatiseren van spellingregels bij sommige kinderen niet, ondanks goed begrip?
Spelling automatiseren betekent dat een kind woorden correct kan schrijven zonder telkens bewust na te denken over de regel.
Dat vraagt niet alleen kennis, maar ook snelle herkenning en opslag in het langetermijngeheugen.
Wanneer spelling niet is geautomatiseerd, blijft het brein steeds controleren:
Dat kost tijd en energie.
Bij spelling moet een kind:
Als automatisering ontbreekt, moet het brein al deze taken tegelijk uitvoeren.
Dat maakt de kans op fouten groot, vooral onder tijdsdruk.
Veel kinderen begrijpen spellingsregels prima, maar kunnen ze niet snel genoeg oproepen tijdens het schrijven.
Het brein blijft in de denkstand, terwijl automatiseren juist vraagt om directe herkenning.
Dit zie je vaak bij kinderen die:
Juist deze kinderen maken soms meer spellingfouten.
Niet elk kind automatiseert spelling via dictees en werkbladen.
Sommige kinderen leren beter via:
Als de oefenvorm niet aansluit bij de leerstijl, blijven regels los hangen.
Bij toetsen staat er vaak druk op spelling.
Stress activeert het deel van het brein dat gericht is op presteren, niet op automatisch oproepen van kennis.
Gevolg:
Niet door gebrek aan kennis, maar door spanning.
Spellingautomatisering hangt samen met rijping van taalgebieden in het brein.
Bij sommige kinderen verloopt die ontwikkeling langzamer of anders.
Extra oefenen kan dat proces niet forceren — tijd en passende ondersteuning zijn vaak belangrijker.
Als spellingregels niet blijven hangen, betekent dat niet dat een kind slordig of ongeïnteresseerd is.
Vaak is de kennis er wel, maar nog niet geautomatiseerd.
Met begrip voor het leerproces, minder druk en een aanpak die past bij het kind, kan spelling stap voor stap steviger worden.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.