Autisme is geen gedragsprobleem en geen gebrek aan sociale vaardigheden. Het is een neurobiologische manier van informatie verwerken. Een kind met autisme ziet, hoort, voelt en denkt anders dan de meeste mensen.
Het brein filtert prikkels anders, verwerkt informatie trager of juist sneller, en heeft meer behoefte aan voorspelbaarheid en duidelijkheid.
Autisme betekent niet dat een kind niet sociaal wil zijn of niet kan leren — het betekent dat het op een andere manier leert, communiceert en reageert op de wereld.
Een jongen van zeven raakt overstuur wanneer de gymles plotseling wordt verplaatst. Hij weigert mee te doen, wordt boos en trekt zich terug. De leerkracht denkt dat hij “dwars” is, maar in zijn hoofd is de verandering overweldigend. Zijn brein zoekt houvast, structuur en voorspelbaarheid.
Wanneer de docent de verandering rustig uitlegt en een visueel schema laat zien, kalmeert hij en doet hij weer mee.
Wat is autisme precies volgens de DSM-5, en hoe werkt het in de praktijk bij kinderen?
De DSM-5 beschrijft autisme als een ontwikkelingsstoornis gekenmerkt door twee hoofdgebieden:
1. Problemen in sociale communicatie en interactie
Voorbeelden zijn:
2. Beperkte, herhaalde patronen van gedrag, interesses of activiteiten
Bijvoorbeeld:
Diagnostische voorwaarden volgens DSM-5
Autisme is een breed spectrum — van heel subtiel tot goed zichtbaar.
Het brein van een kind met autisme verwerkt informatie anders:
Dit alles bepaalt hoe een kind denkt, leert en reageert.
Veel gedrag dat lijkt op:
… komt voort uit:
Wanneer ouders begrijpen wat er onder het gedrag zit, ontstaat er veel meer rust en verbinding.
Voorspelbaarheid helpt het brein om:
Daarom helpen:
Deze ondersteuning is geen beperking — het geeft een kind ruimte om te functioneren.
Kinderen met autisme communiceren vaak:
Soms lijkt het alsof ze niet luisteren, maar vaak is het brein druk bezig met filteren, interpreteren of het verwerken van prikkels.
Autisme heeft vele verschijningsvormen.
Je ziet kinderen die:
Autisme is geen één profiel — het is een unieke informatieverwerking per kind.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.