Rekenen met 100-veld - staand leren

ADHD en leren – Wat deze kinderen nodig hebben om tot leren te komen

Inleiding

Leren vraagt om aandacht, concentratie, planning, startkracht en doorzettingsvermogen. Precies die functies zijn bij ADHD kwetsbaarder. Dit betekent niet dat een kind minder kan leren — het betekent dat het anders leert.

Een kind met ADHD kan enorme sprongen maken wanneer de leeromgeving aansluit bij hoe zijn brein werkt. Het draait om rust, structuur, duidelijke stappen en een manier van werken die past bij het tempo en de prikkelverwerking van het kind.


Voorbeeld uit de praktijk

Een meisje van tien probeert haar huiswerk te maken. Ze kijkt naar het blad, draait haar potlood rond, staat op om iets te pakken, raakt afgeleid en komt na tien minuten weer terug op haar stoel. Haar vader denkt dat ze geen zin heeft, maar ze weet gewoon niet waar ze moet beginnen.

Zodra hij samen met haar de opdracht in kleine stappen opdeelt, lukt het wél. Het probleem zit niet in motivatie, maar in taakstart en overzicht.


Centrale vraag

Wat hebben kinderen met ADHD nodig om te kunnen leren, thuis én op school?


Hoofdstuk 1 – Kleine, overzichtelijke stappen

Het ADHD-brein raakt snel overweldigd door grote taken. Kleine, duidelijke stappen maken de taak behapbaar.

Voorbeelden zijn:

  • één som tegelijk
  • eerst lezen, dan markeren, dan antwoorden
  • werk in blokjes van 10–15 minuten
  • duidelijke startopdrachten

Kleine stappen zorgen dat het brein kan beginnen en doorwerken.


Hoofdstuk 2 – Visuele ondersteuning maakt leren makkelijker

Veel kinderen met ADHD hebben moeite met het vasthouden van informatie in hun werkgeheugen. Visuele hulp werkt ondersteunend:

  • stappenplannen
  • mindmaps
  • kleurcodes
  • pictogrammen
  • schema’s
  • schrijfkaarten

Beeld geeft houvast en vermindert chaos in het hoofd.


Hoofdstuk 3 – Rustige leeromgeving met beperkte prikkels

Een prikkelarme werkplek helpt het brein om te focussen. Denk aan:

  • weinig spullen op tafel
  • duidelijke afbakening van het werkgebied
  • rustige hoek van de kamen
  • zo min mogelijk afleiding in zicht en geluid

Rust in de omgeving geeft rust in het brein.


Hoofdstuk 4 – Korte blokken met pauzes

Lange werktijd zonder onderbreking is lastig bij ADHD. Korte blokken verhogen de effectiviteit van leren.

Bijvoorbeeld:

  • 10 minuten werken
  • 2 minuten beweging of ontspanning
  • opnieuw 10 minuten werken

Korte cycli zorgen dat aandacht niet wegvalt en dat het brein niet overbelast raakt.


Hoofdstuk 5 – Duidelijke verwachtingen en concrete doelen

Kinderen leren beter wanneer ze precies weten:

  • wat er van hen verwacht wordt
  • wat het doel is
  • wanneer iets “af” is
  • hoe lang het mag duren

Vage opdrachten en open eindjes vergroten stress en uitstelgedrag.


Hoofdstuk 6 – Leren combineren met beweging

Beweging activeert de aandachtsystemen in het brein. Het kan helpen om:

  • staand te werken
  • sommen lopend te oefenen
  • ritmisch te tellen
  • met materiaal te werken
  • buiten korte leermomenten te doen

Lichaamsactiviteit ondersteunt de denkactiviteit.


Hoofdstuk 7 – Aandacht voor motivatie en interesse

Bij ADHD werkt motivatie anders. Een taak wordt haalbaar wanneer er:

  • betekenis is
  • succeservaringen zijn
  • erkenning wordt gegeven
  • interesses geïntegreerd kunnen worden

Motivatie is niet een kwestie van “gewoon willen.” Het is een neurobiologisch proces.


Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.