ADHD en emoties - Artikel kennisbank Ina Terra

ADHD en emoties – Waarom gevoelens zo intens zijn

Inleiding

Kinderen met ADHD ervaren emoties anders en vaak intenser dan andere kinderen. Ze reageren snel, heftig en impulsief op frustratie, boosheid, teleurstelling of spanning. Niet omdat ze dramatisch zijn of “overdrijven”, maar omdat hun brein emoties sneller activeert en minder goed kan remmen.

Emoties komen snel op, houden kort aan, en zakken soms net zo plotseling weer weg. Voor ouders kan dit verwarrend zijn. Voor het kind zelf voelt het alsof de emoties hen overnemen.


Voorbeeld uit de praktijk

Een jongen van acht wil een toren bouwen, maar de blokken vallen om. Binnen een seconde ontstaat er een uitbarsting: boosheid, tranen, gooien. Vijf minuten later zegt hij lachend: “Zullen we iets anders doen?”

Hij heeft geen kwade bedoelingen. Zijn brein heeft moeite om de enorme piek van frustratie te reguleren, maar kan daarna juist snel herstellen.


Centrale vraag

Waarom zijn emoties bij ADHD zo intens, en hoe kun je een kind helpen om ermee om te gaan?


Hoofdstuk 1 – Snelle activatie van het emotionele brein

Bij ADHD reageert de amygdala — het centrum voor emoties — sneller en sterker op prikkels. Kleine dingen kunnen een grote emotionele reactie oproepen. Het kind voelt de emotie direct in zijn lichaam, zonder ruimte om eerst te denken.


Hoofdstuk 2 – Verminderde remfunctie op emoties

De prefrontale cortex, die normaal helpt om emoties te reguleren, reageert bij ADHD trager. Daardoor is er minder “rem” beschikbaar op het moment dat gevoelens oplopen. Het kind kan de emotie pas sturen wanneer die al met volle kracht aanwezig is.


Hoofdstuk 3 – Moeite met overgang tussen activiteiten

Overgangen kosten veel mentale energie. Wanneer het kind midden in een taak zit en moet stoppen, kan dat frustratie en stress oproepen. Die spanning kan zich uiten in boosheid, huilen of terugtrekken.

Emotionele reacties zijn vaak een signaal dat het brein moet schakelen.


Hoofdstuk 4 – Overprikkeling als trigger voor emotionele uitbarstingen

Drukte, geluid, schooldag, verwachtingen en sociale situaties kunnen leiden tot overprikkeling. Een vol zenuwstelsel heeft minder ruimte voor regulatie. Daardoor reageert het kind sneller heftig op kleine tegenslagen.

De emotie is niet overdreven — hij komt voort uit een systeem dat al vol is.


Hoofdstuk 5 – Intensiteit van positieve emoties

Niet alleen boosheid en frustratie zijn sterk; vreugde, enthousiasme en nieuwsgierigheid zijn dat ook. Kinderen met ADHD kunnen volledig opgaan in plezier en spontaniteit.

Hun emoties bewegen snel en intens, positief én negatief.


Hoofdstuk 6 – Wat helpt bij emotionele regulatie?

Emotionele steun werkt het best wanneer deze aansluit bij het zenuwstelsel.

Helpende aanpakken:

  • Rustig aanwezig blijven
  • Benoemen wat je ziet
  • Niet oversturen met veel woorden
  • Tijd geven om te ontladen
  • Vooraf voorspelbaarheid bieden
  • Overgangen aankondigen
  • Tools als ademhaling, bewegen of even op een rustige plek zijn

Regulatie vóór uitleg geeft het kind ruimte om weer te kunnen denken.


Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.