Creatief denken wordt vaak gezien als iets voor kunstenaars, ontwerpers of ‘creatieve types’. In het onderwijs wordt het regelmatig gekoppeld aan tekenen, knutselen of toneel.
Maar creatief denken is veel breder dan dat. Het gaat over nieuwe mogelijkheden zien, anders durven kijken en flexibel omgaan met situaties.
Binnen de 21e-eeuwse vaardigheden speelt creatief denken een belangrijke rol, juist omdat vaste oplossingen niet altijd meer volstaan.
Een kind krijgt een rekenopgave en bedenkt een andere oplossing dan die in het boek staat.
Het antwoord klopt, maar de leerkracht herkent de aanpak niet meteen.
Het kind leert al snel dat afwijken van de standaard niet altijd wordt gewaardeerd.
Creatief denken kan daardoor onbedoeld afgeremd worden, terwijl het juist een kracht is.
Wat betekent creatief denken als 21e-eeuwse vaardigheid, en waarom is dit voor veel kinderen essentieel maar ook kwetsbaar?
Creatief denken gaat over:
Het is niet gebonden aan één vak of activiteit, maar speelt in alle leer- en levensgebieden.
Creatief denken vraagt veiligheid.
Kinderen durven pas buiten de gebaande paden te denken wanneer:
Zonder veiligheid gaan kinderen zich aanpassen en verdwijnen creatieve impulsen naar de achtergrond.
Sommige kinderen denken van nature associatief en visueel. Zij:
In een omgeving die vooral gericht is op vaste antwoorden, kunnen deze kwaliteiten juist botsen met verwachtingen.
Veel schoolsystemen zijn gericht op:
Creatief denken past hier niet altijd naadloos in. Het vraagt om ruimte, tijd en soms het loslaten van controle. Dat maakt het in de praktijk een uitdaging.
Creatief denken helpt kinderen bij:
Het is geen luxe, maar een essentiële vaardigheid in een wereld waarin niet alles vastligt.
Creatief denken groeit wanneer volwassenen:
Het vraagt soms om loslaten van het idee dat er één juiste manier is.
Creatief denken is een kernvaardigheid binnen de 21e-eeuwse vaardigheden. Het vraagt geen speciale talenten, maar ruimte, veiligheid en vertrouwen.
In het volgende artikel verdiepen we ons in kritisch denken — en waarom dit iets anders is dan overal kritiek op hebben.
Over de auteur
Ina Terra helpt ouders van kinderen bij wie leren niet vanzelf gaat.
Ze vertaalt kennis over ontwikkeling, brein en leren naar heldere uitleg voor thuis — zonder kinderen te forceren of in hokjes te plaatsen.