“Is mijn kind snel afgeleid of overprikkeld?”

“Is mijn kind snel afgeleid of overprikkeld?”

Inleiding

“Hij hoort alles.”

“Ze reageert op elk geluidje.”

“Is mijn kind snel afgeleid… of is het overprikkeld?”

Sommige kinderen lijken overal tegelijk te zijn.

Ze merken álles op.

En dat kan eruitzien als concentratieproblemen.

Maar soms is het geen gebrek aan focus.

Soms is het een teveel aan prikkels.


Een herkenbaar beeld

Je kind zit in de klas.

Maar ondertussen:

  • hoort het het tikken van een pen
  • ziet het iemand bewegen
  • voelt het zijn kleding kriebelen
  • registreert het een zucht van de leerkracht

Wat voor anderen achtergrondruis is,

is voor dit kind voorgrond.

En dan is focussen hard werken.


Wat je aan de buitenkant ziet

  • Snel omkijken
  • Moeite met stilzitten
  • Overreageren op kleine dingen
  • Sneller moe zijn
  • Emotioneel ontladen na school

Het lijkt op concentratieproblemen.

Maar het kan ook overbelasting zijn.


Wat overprikkeling doet met aandacht

Het brein filtert normaal gesproken prikkels.

Bij sommige kinderen staat dat filter minder strak afgesteld.

Dat betekent:

  • Meer signalen komen binnen
  • Meer energie gaat naar verwerking
  • Minder ruimte blijft over voor taakfocus
  • Aandacht raakt versnipperd.

Niet omdat het kind niet wil focussen.

Maar omdat het systeem te veel tegelijk verwerkt.


Het verschil tussen afleiding en overprikkeling

Afleiding:

  • Interesse verschuift
  • Aandacht springt

Overprikkeling:

  • Systeem raakt vol
  • Emotionele ontlading volgt
  • Vermoeidheid bouwt op

Het verschil zit vaak in de energie erna.


Wanneer verder kijken helpend is

Als je kind:

  • snel uitgeput raakt
  • gevoelig is voor geluid of drukte
  • sterk reageert op onverwachte veranderingen
  • thuis ontploft na school

Dan kan overprikkeling een rol spelen.

En dan is concentratie niet het beginpunt.

Maar een gevolg.


Tot slot

Snel afgeleid zijn en overprikkeld zijn lijken op elkaar.

Maar de oplossing is anders.

Niet harder opletten.

Maar beter begrijpen wat dit brein nodig heeft.


Dit artikel hoort bij de route Concentratie & aandacht

een verkenning voor ouders die willen onderscheiden wat aandacht belemmert.


Wil je dit verder verkennen? Bekijk de route Concentratie & aandacht.

Over de schrijver
Ina Terra is sociaal psychiatrisch verpleegkundige en kindercoach en heeft 25 jaar ervaring in werken met kinderen, jongeren en ouders. In 'Een wereld om te leren' deelt ze haar kennis en ervaring met ouders van kinderen die thuis of op school vastlopen omdat ze 'anders' denken, leren en voelen.