Het begint vaak al vóór de toets.
Je kind wordt stiller. Of juist onrustig. Misschien klaagt het over buikpijn of hoofdpijn. En als de toets eenmaal begint, lijkt alles wat het geleerd heeft ineens weg.
Na afloop hoor je:
“Ik wist het wel… maar het lukte niet.”
En jij blijft achter met vragen.
Waarom blokkeert mijn kind juist op dat moment?
Blokkeren is geen onwil
Als een kind blokkeert, lijkt het soms alsof het “dichtklapt”.
Alsof het niets meer weet of ineens niet meer kan nadenken.
Maar blokkeren is geen keuze.
Het is een reactie van het brein op spanning.
Bij stress schakelt het lichaam over op overleven.
Denken wordt dan letterlijk moeilijker.
Wat er in het hoofd gebeurt
Tijdens een toets moet een kind:
- informatie oproepen
- vragen begrijpen
- antwoorden formuleren
- tempo maken
- fouten vermijden
Dat vraagt veel van het werkgeheugen.
Als daar spanning bovenop komt, raakt het systeem overbelast.
Het gevolg:
- gedachten vallen stil
- informatie lijkt onbereikbaar
- het hoofd voelt leeg
Niet omdat het er niet is — maar omdat het niet bereikbaar is.
Waarom sommige kinderen hier gevoeliger voor zijn
Niet elk kind blokkeert bij toetsen.
Maar sommige kinderen zijn gevoeliger voor:
- prestatiedruk
- verwachtingen
- faalangst
- perfectionisme
- vergelijken met anderen
Vaak zijn dit juist kinderen die hun best doen en het graag goed willen doen.
Hoe harder ze proberen, hoe groter de spanning kan worden.
Wat blokkeren met een kind doet
Een keer blokkeren is al vervelend.
Maar als het vaker gebeurt, kan het veel impact hebben.
Een kind kan:
- het vertrouwen in zichzelf verliezen
- bang worden voor toetsen
- school gaan vermijden
- denken: “Ik kan dit niet.”
En dat terwijl het probleem niet zit in leren, maar in spanning onder druk.
Wat niet helpt
Wat vaak goed bedoeld is, maar averechts werkt:
- “Je moet gewoon rustig blijven”
- “Je weet dit echt wel”
- “Je moet wat harder je best doen”
Voor een kind dat blokkeert, voelt dat alsof het faalt op iets waar het geen controle over heeft.
Wat wél helpt
Wat helpt, is eerst erkennen wat er gebeurt.
Bijvoorbeeld door:
- spanning bespreekbaar te maken
- toetsen niet groter te maken dan ze zijn
- succes los te koppelen van cijfers
- te kijken waar de druk vandaan komt
Soms helpt het al als een kind voelt:
“Het ligt niet aan mij.”
Je kind is niet zwak
Blokkeren zegt niets over intelligentie of inzet.
Het zegt iets over hoe een kind reageert op druk.En dat mag serieus genomen worden.
Van daaruit kan er weer ruimte ontstaan —
voor leren, vertrouwen en groei.
Wil je beter begrijpen waarom spanning zo’n grote invloed heeft op leren?
In de kennisbank lees je verder over:
Begrip is vaak de eerste stap naar ontspanning.
