“Hij begrijpt het wel, maar het gaat zo traag”
23 februari 2026 

“Hij begrijpt het wel, maar het gaat zo traag”

Inleiding 

“Hij snapt het, maar doet er eindeloos over.”

“Waarom gaat het zo langzaam, terwijl ze het kan?”

“Het kost haar zó veel energie.”

Veel ouders zien hun kind worstelen met tempo. De sommen kloppen, de uitleg wordt begrepen — maar het gaat langzaam. Soms zó langzaam dat het kind uitgeput raakt of achterloopt, terwijl de kennis er wel is.

Dat kan verwarrend zijn. En zorgelijk.


Een herkenbaar voorbeeld

Je kind zit aan tafel met schoolwerk.

De eerste opdrachten gaan nog wel.

Maar na een tijdje:

  • zakt het tempo
  • komen er meer fouten
  • raakt je kind moe of gefrustreerd
  • duurt alles langer dan gepland

En jij denkt: waarom gaat dit niet vanzelf sneller?


Wat je vaak ziet aan de buitenkant

Bij kinderen met moeite met automatiseren en werktempo zie je vaak:

  • traag werken
  • veel nadenken bij eenvoudige taken
  • moeite met tempo-eisen
  • snel vermoeid raken
  • fouten onder tijdsdruk
  • afhaken of blokkeren bij toetsen

Het lijkt soms alsof een kind niet voldoende oefent.

Maar vaak is er iets anders aan de hand.


Wat automatiseren eigenlijk is

Automatiseren betekent dat vaardigheden:

  • minder bewuste aandacht vragen
  • sneller verlopen
  • minder energie kosten

Bijvoorbeeld:

  • tafels
  • spelling
  • lezen
  • basisrekenvaardigheden

Zolang iets niet geautomatiseerd is, moet het brein alles bewust blijven doen. Dat kost veel energie en vertraagt het tempo.


Belangrijk om te weten:

Automatiseren is geen kwestie van ‘nog even oefenen’.


Wat er vaak onder ligt

Moeite met automatiseren en tempo kan samenhangen met:

  • Een vol of overbelast werkgeheugen

Er blijft weinig ruimte over voor snelheid.


  • Spanning of faalangst

Onder druk zakt automatisering weg.


  • Nog niet rijpe vaardigheden

Het brein is er simpelweg nog niet aan toe.


  • Anders leren of denken

Sommige kinderen blijven bewust denken waar anderen automatiseren.


  • Vermoeidheid

Tempo vraagt energie — en die is soms al op.

Dan wordt langzaam werken geen keuze, maar een noodzaak.


Waarom tempo afdwingen averechts werkt

Meer druk leidt zelden tot sneller werken.

Vaak gebeurt het tegenovergestelde:

  • meer fouten
  • meer spanning
  • meer uitval

Automatiseren vraagt:

  • veiligheid
  • herhaling in kleine stapjes
  • vertrouwen
  • en voldoende rust

Zonder dat wordt tempo een strijd.


Wat dit betekent voor school en thuis

Wanneer tempo te zwaar wordt, zie je vaak:

  • verlies van zelfvertrouwen
  • “ik ben traag” als overtuiging
  • vermijden van taken
  • minder plezier in leren

Terwijl het probleem niet zit in kunnen,

maar in belasting en verwerking.

Door anders te kijken naar tempo, ontstaat ruimte:

  • voor realistische verwachtingen
  • voor passende ondersteuning
  • voor leren zonder uitputting


Wat dit betekent voor jou als ouder

Het is lastig om te zien dat je kind alles moet bevechten.

Zeker als je weet dat het de stof begrijpt.

Maar tempo verbeteren begint niet bij snelheid.

Het begint bij begrijpen wat automatisering belemmert.

Van daaruit kun je:

  • de druk verlagen
  • ondersteuning aanpassen
  • en je kind helpen leren zonder overbelasting


Tot slot 

Traag werken zegt niets over inzet of intelligentie.

Vaak vertelt het iets over automatisering, energie en tempo-eisen.


In de route Automatiseren & werktempo verken je:

  • waarom tempo onder druk staat
  • wat automatiseren belemmert
  • en welke verdieping kan helpen om leren minder uitputtend te maken


Wil je dit verder verkennen? Bekijk hier de route Automatiseren & werktempo.

Over de schrijver
Ina Terra is sociaal psychiatrisch verpleegkundige en kindercoach en heeft 25 jaar ervaring in werken met kinderen, jongeren en ouders. In 'Een wereld om te leren' deelt ze haar kennis en ervaring met ouders van kinderen die thuis of op school vastlopen omdat ze 'anders' denken, leren en voelen.